De Geul. Het lijkt een rustig kabbelend, misschien zelfs wat suf riviertje. Maar schijn bedriegt. Bij de Commandeursmolen in Mechelen perst het beekwater zich met donderend geraas onder het molengebouw door. ,,De Geul is het snelst stromend riviertje van Nederland'', vertelt molenaar Raoul Schyns. Het is misschien niet heel veel water, maar het heeft wel veel kracht, legt hij uit. Uitstekend geschikt dus om stroom op te wekken uit waterkracht.



Al meer dan tien jaar liep Schyns met het idee rond. En ruim anderhalf jaar is hij bezig geweest met de plannen en de realisatie van een miniwaterkrachtcentrale in zijn molen, waar hij al sinds 1994 biologisch geteelde producten maalt. Gisteren was het project eindelijk officieel klaar: burgemeester Will Geraedts en wethouder Jan Bormans van de gemeente Gulpen-Wittem stelden de nieuwe stroomopwekkingsinstallatie in de Commandeursmolen officieel in gebruik.



Dik 200.000 kilowattuur moet de installatie op jaarbasis gaan leveren. Ofwel: genoeg om zo'n vijftig gezinnen van stroom te voorzien. Niet dat de stroom van de Commandeursmolen ook daadwerkelijk volledig naar de gezinnen gaat. Het grootste deel ervan gebruikt de molenaar namelijk zelf: om de apparatuur van de ambachtelijke molen aan te drijven. 'sAvonds en 'snachts, wanneer het maalwerk stil ligt, dan levert Schyns de stroom aan de Maastrichtse nutsbedrijven. Want de stroomopwekking in zijn molen draait 24 uur per dag door.



Groene stroom is het, die de Mechelse molen levert. ,,Dat past goed bij de filosofie van ons bedrijf. We zijn een biologische maalderij en we hebben milieuvriendelijkheid hoog in het vaandel staan.'' Schyns gaat daar ver in: het automatische smeringssysteem van de nieuwe stroominstallatie gebruikt zelfs biologische vetten in plaats van synthetische. ,,Die vetten zijn afbreekbaar en dus niet slecht voor het milieu. Maar ze zijn wel twee keer zo duur.''



Vanwege de milieuvriendelijkheid van zijn centrale krijgt de Mechelse molenaar subsidie op zijn stroom. Voor elke kilowattuur die hij produceert, krijgt hij 9,7cent. Dat is veel, legt Schyns uit, want de stroomprijs die hij ontvangt bij verkoop is slechts om en nabij vier cent. Zonder die subsidie zou de investering van 110.000 euro zeker niet rendabel zijn geweest, aldus Schyns.



Hij had ook het dubbele kwijt kunnen zijn aan de nieuwe installatie, denkt Schyns. Door het project echter helemaal in eigen beheer uit te voeren, wist hij de kosten te drukken. Hij stuurde zelf de 22bedrijven aan die erbij betrokken waren. En behalve dat het goedkoper is, is het veel leuker om het zelf te doen, vindt Schyns, want dan weet je tenminste van voor tot achter hoe het werkt en in elkaar zit. Het kost wel ontzettend veel tijd. Toch heeft hij alweer nieuwe ideeën in zijn hoofd, bijvoorbeeld om op andere plekken met water stroom op te gaan wekken. Maar voorlopig even niet, vertelt de molenaar. ,,Eerst eens even rust.''



Er zijn overigens niet veel plekken in Zuid-Limburg waar je een kleine waterkrachtcentrale aan kan leggen, weet Schyns. Hij is goed bekend met de loop van de beken en riviertjes in de regio. Slechts een beperkt aantal plaatsen zijn volgens de Mecheler geschikt, en die kennis wil hij voor zichzelf houden. Duidelijk is wel dat er water nodig is dat een behoorlijk stuk naar beneden valt. Zoals bij de Commandeursmolen, waar het water ineens 3,5 meter omlaag gaat. ,,Qua verval zitten we hier heel gunstig'', aldus de molenaar. ,,Dit is niet voor niks een van de oudste molens van de streek.''